są dwa labirytny, w których umysły ludzkie się pogubiły: jednym jest pojęcie nieskończoności, drugim pojęcie granicy. oba, których obecność jest w naszym życiu konieczna, choć oba, wydaje mi się, wykraczające poza możliwości człowieka – czy to ze względu na ograniczenie umysłu (nieskończoność) czy też ze wględu na faktyczny brak desygnatu (granica). granic nie ma, nieskończoności nie pojmiemy.

Leibniz

wszystko jest kwestią definicji – kążdy spór to spór o definicje – czyli tak naprawdę stawianie granic.

- jeżeli nie wiemy, czy spełniony jest warunek faktualności, to mówimy, że ktoś (tylko) wierzy, że coś zachodzi;

- jeżeli wiemy, że spełniony jest warunek faktualności, to mówimy, że ktoś (tylko) zgadł, że coś zachodzi.

Jacek Juliusz Jadacki – Człowiek i jego świat.

obecnie, w dzisiejszych czasach starość stała sie antywartością. starość oznacza wyjście z cyklu produktu – który jest systematycznie skracany. starość to cecha, której nie wolno posiadać w żaden sposób, gdyż przywiązanie jest niebezpieczeństwem utraty pozycji społecznej – posiadanie starego samochodu jest równoznaczne z byciem nieudacznikiem. tylko, że w czasach pokoju niebezpiecznie ten cykl produktu przenosi sie z rzeczy na ludzi – śluby to teraz kilka lat, rozwód jest rzeczą normalną a i tak coraz więcej ludzi decyduje się na związki DINK’s czy LAT – bez formalnych zobowiązań. I może to odwieczne, że młode jest piękniejsze, silniejsze, lepsze ale wydaje mi się, że masowa kultura antywartość starości niebezpiecznie rozdmuchała – ludzie zapominają, że starość to również wiedza, doświadczenie, zaufanie.

jeśli cokolwiek byłoby określone – bezwględnie, jeśli świat dałby się pojąć – to może mielibyśmy punk zaczepienia, punkt z którego możnaby wnioskować pewnie i odwaznie o przyczynach istnienia. ale nie ma granic. wszystko w skali ogólnej jest nieokreślone. każda obserwacja skażona jest człowiekiem i jego zmysłami. tak samo słowa stworzyli ludzie na własny użytek więc nie można z ich istnienia doszukiwać się prawd lub wnioskować o istnieniu czegokolwiek.

inaczej ma się sprawa w skali mikro – czyli naszych światów, ludzkich – tutaj bez granic żyć się nie da. musimy je sobie nadać, odgórnie stworzyć i żyć ich przestrzegając czy to dla nas samych czy dla całych grup społecznych. tylko warto pamiętać, że wartości obowiązują w danym układzie odniesienia – i warto uświadamiać sobie ich cel i przyczynę – zarówno tych które nadajemy sobie samym jak i tych, które spadają na nas z góry.

Mam czarno-biały świata obraz;
Rzecz ponoć bardzo to niedobra,
Bo może jeszcze wróg się obra-
Zić, że nie widzę w nim partnera.
Przez to mozaika mi umyka
Wewnętrznych wstrząsów polityka,
Którego bezlitośnie tykam,
Złaszam, oczerniam, poniewieram.

Cieszy mnie krytyka tak szczera,
Bowiem dowodzi, że docieram
Do tego, o co chcą się spierać
Ludzie myślący, a więc – żywi:
Gdy nagła bierze mnie cholera,
Lub, kiedy już bezsilność zżera,
Jest coś, w czym łatwo powybierać -
Wszechłagodzący relatywizm:

Nie całkiem jest cywilem – cywil,
Nie tacy białowłosi – siwi,
Nie-obrzydliwi – obrzydliwi
Lecz w końcu wszyscy mili Bogu:
- Zdają się mówić ci poczciwi,
Jakby nie wiedząc, że ich cywi-
Lizacja każdą myśl wykrzywi,
A Bóg ich Bogiem – Dekalogu.

Zawsze tęsknotą ludzi małych
Porządek świata będzie stały,
Wieczne sojusze i podziały
Choćby najwyższej ceny warte;
I to jest obraz czarno-biały,
Jakby się mrówki dogadały,
Że wspólnym domem ich wspaniałym
Ma jedno być mrowisko – martwe.

A w mojej bieli – migotliwe
Barwy ratują to, co żywe,
Co moja czerń obraca wniwecz
Jak, kiedy światła nagle gasną.
Dusze subtelne i wrażliwe
Nie chcą uwierzyć w byt kontrastów -
Ja z pragnień – jedno mam żarliwe:
Móc widzieć ciemność
Widzieć jasność.

Jacek Kaczmarski
24.1.1989

prosta myśl, która często ucieka przy ocenie – cała sprawiedliwość świata polega na tym, że jest on niesprawiedliwy. wszystko co dzieje się pozorniego złego – i myśle tu również o tym co większęść oceni jako bezwzględnie złe – umożliwia nam docenienie tej drugiej strony. czym byłby pokój bez wojen – czy istaniłoby takie pojęcie? można wyobraźić sobie ludy, które nie znają agresji wobec siebie samych – ale tym samym nie można mówić, że doceniają one pokój i jest to stan w ich odczuciu porządany. nie, wydaje mi się, że jest to stan dla nich naturalny i neutralny. a jeśli wyrugujemy wszystko co sprawia nam przykrość, cierpienie lub jest niepożądane, podlega negatywnej ocenie – to tym samym nie pozostanie nic czego pragniemy.

istnienie boga jest prawdopodobne, ale z każdą religią mniej. każda chęć ujęcia boga przez ludzi jest odwrotnie prawdopobodna do jej atrakcyjności. każda próba wyobrażenia pierwszego poruszyciela oddala nas od możliwej prawdy, że każda wiara jest wiarą ludzi, i w ludzi. wiara to porzeba, i to potrzeba tworzy boga, z każdym kolejnym obrazem, z każdą kolejną myślą, widać coraz bardziej, że implikacja zachodzi w jedną stronę – że boga tworzą ludzie.